F.E. van Kampen (bron: P. Kraan)

Franz van Kampen

1918 - 1942

Franz wordt geboren op 18 juni 1918 in Rotterdam en woont in Breda. Hij is opzichter bij een heidemaatschappij en is tijdens de Duitse bezetting actief in het verzet als lid van de groep Oranjegarde. Deze verzetsgroep houdt zich bezig met het verbergen van wapens, spionage en sabotage. Franz maakt voor de geallieerden inlichtingendiensten tekeningen van de vliegbasis in Soesterberg en fotografeert Duitse militaire installaties en wapenarsenalen.

In 1942 laat de leider van de verzetsgroep tijdens preparatie per ongeluk een explosief afgaan in zijn huis in Den Haag. De explosie alarmeert de Sicherheitsdienst (SD) die zo achter het bestaan van de verzetsgroep komen en al snel alle leden weet te traceren. Ook Franz wordt opgespoord en na arrestatie vastgezet in de gevangenis in Scheveningen, bekend als het ‘Oranjehotel’. De voltallige Oranjegarde wordt door het gerechtshof van de Duitse Marine ter dood veroordeeld om een voorbeeld te stellen.

Franz wordt met zijn kameraden naar de Waalsdorpervlakte, in de duinen bij Wassenaar. Daar worden ze allemaal gefusilleerd. Franz is 24 jaar geworden. Zijn lichaam wordt in Velsen gecremeerd. Om onduidelijke reden wordt zijn as na de oorlog in Keulen teruggevonden. Hij vindt zijn laatste rustplaats op het Nationaal Ereveld in Loenen.

Meer
Meer

Steek een kaarsje op

Meer

Reacties

Pim Kraan zei op 6 juni 2019

Franz kwam uit een gezin met 5 broers en zussen: Janny, Cootje, Mieke, Koos, hijzelf en Rien; mijn moeder. Vader was handelsreiziger in handgereedschappen en moeder Van Kampen-Mewis hield pension. Zij woonden aan de Tulpenstraat in Breda. Opa zat net als zijn zonen Franz en Koos, in het verzet. De woning aan de Tulpenstraat diende als vergaderplaats waar acties werden voorbereid, waar onderduikadressen werden verzorgd en bonnen en voedsel werd uitgedeeld. er werd ook in het geniep geslacht.

Koos was betrokken bij een actie waarbij gevangen genomen Duitse soldaten werden vastgehouden in een boerderij in de omgeving van Breda. Toen deze operatie was verraden en daarover praatjes de ronde deden op kantoor, zorgde mijn moeder ervoor dat via mij opa een interventie werd opgezet. Net voor dat de Duitsers de boerderij overvielen waren de krijgsgevangenen overgebracht naar een schuit in de Biesbosch. Franz sloot zich aan bij de Oranjegarde, een kleine verzetsgroep die opereerde onder leiding van Adri Simonis. De groep pleegde spionage en aanslagen op voertuigen en installaties van de Duitsers. Franz vroeg zijn broer Koos om hulp bij het verkrijgen van reageerbuisjes om daar brandampullen van te kunnen maken. Die werden gebruikt om aanslagen te plegen op Duitse doelen. Voor de fabricage werd gebruikt gemaakt van een woning aan de Haagse Daguerrestraat. Toen een ontploffing voordeed was de politie snel ter plaatse en bij het doorzoeken van de woning vond men de namenlijst van de 'schaakclub' waarna er op diverse plaatsen in Nederland arrestaties volgden. Franz werd eerst opgesloten in Utrecht aan de Ganssstraat, maar later overgebracht naar het Scheveningse Oranjehotel. Opa nam een Haagse advocaat in de arm die pleitte voor het leven van zijn zoon en zijn kameraden. De Duitsers wilden een voorbeeld stellen en het Kriegsmarine Gericht veroordeelde na een uitgebreid proces, de groep ter dood. Franz kreeg wapenbezit met het oogmerk deze te de Duitsers te gebruiken, landloperij en heulen met de vijand ten laste gelegd. Uit de stukken van de advocaat (Nationaal Archief) blijkt dat de groep wapens en munitie had verstopt aan de Gaslaan in Den Haag met het doel die tijdens de bevrijding te gebruiken om de bezetter in de rug aan te vallen. Franz heeft o.m. militaire installaties bij Den Dolder in kaart gebracht en foto's en tekeningen gemaakt van de luchtmachtbasis Soesterberg. Ook stichtte hij meerdere heidebranden om lanceringen en proeven met raketten en munitie te sabotteren. Franz heeft zijn verblijf in het Oranjehotel goed beschreven in brieven aan zijn ouders. Omdat het een Wehrmacht gevangenis betrof, was de bahandeling minder slecht dan elders. Franz schrijft in een van zijn brieven over een sergeant die ze 'Opa' noemden, die regelmatig sigaretten en andere verboden waar voor hen verstopte voordat er celinspectie plaatshad. Ook had hij eens gezegd: Sie sind eigentlich nette leute. Dat is misschien een verklaring waarom de urn met de as van Franz, op tot nu toe onbekende wijze in Keulen is beland en daar officieel en gedocumenteerd is begraven.

Franz werd met zijn makkers op 10 oktober 1942 in de vroege ochtend te Waalsdorp gefusilleerd. Hij was 24 jaar oud. Zijn lichaam werd naar Velzen vervoerd om te worden gecremeerd en de urn met de as is later in Keulen door de naoorlogse Duitse autoriteiten gedocumenteerd overgedragen aan het Rode Kruis. Het heeft er alle schijn van dat wroeging onder het bewakend personeel ertoe heeft geleid dat sommigen niet onder het Waalsdorpse zand verdwenen in anonieme graven (men wilde de massa executieplaats immers geheim houden), maar hebben gezorgd voor een echte begrafenis.
Franz staat in het herdenkingsboek van het Oranjehotel en op de erelijst der gevallenen. Hij is herbegraven op het Ereveld in Loenen.

Profile picture for user Frank van Doorn
BHIC Frank van Doorn zei op 7 juni 2019

Bedankt voor het mooie en boeiende verhaal, Pim. We nemen deze kennis mee voor in zijn biografie in de definitieve eregalerij.
Inderdaad zou het heel goed kunnen dat wroeging ertoe heeft geleid dat zijn lichaam niet naamloos in een massagraf is verdwenen. Een heel bijzonder gegeven.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

*Deze velden zijn niet verplicht en worden ook niet zichtbaar op deze website. Wij gaan vertrouwelijk om met uw e-mailadres en telefoonnummer.