J.J.F. Bartels (bron: Oorlogsgravenstichting)

ir. Jan Bartels

1890 - 1945

Jan wordt op 11 mei 1890 geboren in Bergen op Zoom en woont in het Zuid-Hollandse Laren. Het werkt als elektrotechnisch ingenieur en zet zich samen met zijn vrouw Annie Striethorst al op een vroeg moment in de oorlog in voor het verzet. Op 26 september 1941 wordt hij gearresteerd en afgevoerd naar Duitsland, waar hij uiteindelijk terechtkomt in concentratiekamp Dachau.

Tijdens de oorlog worden vanuit Nederland vooral politieke gevangenen (verzetsstrijders) naar Dachau gestuurd, maar in de loop van april 1945, als de geallieerden tot diep in Duitsland zijn doorgestoten, volgen gevangenentransporten vanuit geëvacueerde concentratiekampen. De laatste dagen voorafgaand aan de bevrijding van het kamp worden gekenmerkt door enorme chaos. In een poging hun misdaden voor de geallieerden te verhullen, brengt de SS nog duizenden gevangenen om het leven, of zetten hen op dodenmarsen naar de Alpen.

Het is niet bekend of Jan al voor langere tijd in Dachau zat, of dat hij na evacuatie van een ander kamp is overgekomen. Ook over de exacte datum en omstandigheden van zijn overlijden kan niets met zekerheid worden gezegd. Als datum van overlijden is 24 april 1945 vastgelegd. Jan is dan 54 jaar geworden.

Zijn vrouw Annie zette ondertussen in Nederland de hulp aan onderduikers voort en haalt verschillende joodse vluchtelingen in huis. Uiteindelijk wordt ook zij verraden. Op 16 februari 1944 vindt een inval plaats in het huis te Laren. Van alle dan aanwezige onderduikers weet er slechts een te ontsnappen. De rest wordt afgevoerd naar Auschwitz en daar om het leven gebracht. Slechts een onderduiker overleeft het kamp. Annie zelf wordt naar Ravensbrück afgevoerd en komt daar op 29 januari 1945 om het leven, enkele maanden voor haar echtgenoot.

Ook dochter Els is actief in het verzet en neemt als lid van Knokploeg-Nijmegen deel aan de strijd tegen de bezetter.

Meer
Meer

Steek een kaarsje op

Meer

Reacties

D.M. Oudesluijs zei op 10 augustus 2019

De heer ir. Johan Jacobus Franciscus (Jan) Bartels (Bergen op Zoom 1890 – Dachau, 24/04/1945) en zijn vrouw Johanna Antonia Maria (Annie) Bartels-Striethorst (Amsterdam 26/03/1886 -Ravensbrück 29/01/1945) waren tijdens de Tweede Wereldoorlog woonachtig op het adres Bijenstand 1 in Laren. Vanuit dit huis voerde Jan Bartels, als een van de eersten, zijn verzetsacties tegen de Duitse bezetter. Hij werd hier op 26 September 1941 gearresteerd en keerde nooit meer terug uit gevangenschap. Zijn echtgenote, Annie, verborg in dit huis het echtpaar Kattenburg, Kurt Schöndorff & Ella Schöndorff-Meijer en Edgar Weinberg tegen de Jodenvervolging.
Op 16 februari 1944 werd een inval gepleegd door landverraders. Slechts Ella Schöndorff wist te ontsnappen. Van alle andere bewoners is alleen Edgar Weinberg uit Auschwitz teruggekeerd. Later waren hier een illegale radiozender en wapendepot gevestigd. De dochter des huizes, Els Bartels, vocht samen met de knokploeg ‘Nijmegen’ tegen de vijand.
In Kwartaalberichten 115 [2011-1] , 140 [(2017-2] en144[2018-2] schreven we uitgebreid over het onderduikadres Bijenstand 1 en de jeugdherinneringen van Steven Weinberg, het ‘meest gewenste kind van Europa’.
Op maandag 16 november 1987 werd tijdens een sobere plechtigheid het straatnaambord aan de zijde van de Schapendrift onthuld.
Bronnen: Laarder Courant De Bel; Tijding 1945.
daar ook foto's https://historischekringlaren.nl/bartelspaadje/

Profile picture for user Frank van Doorn
BHIC Frank van Doorn zei op 12 augustus 2019

Bedankt voor de informatie, Diete!

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

*Deze velden zijn niet verplicht en worden ook niet zichtbaar op deze website. Wij gaan vertrouwelijk om met uw e-mailadres en telefoonnummer.