J.G. Jentzema (bron: Oorlogsgravenstichting)

Jan Jentzema

1918 - 1944

Jan wordt geboren op 4 juli 1918 in het Javaanse Tjimahi en woont tijdens de Duitse bezetting in Tilburg, waar hij op 5 mei 1943 trouwt met Maria Graauwmans. Als lid van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers, de Raad van Verzet en verspreider van het communistische illegale blad De Vonk is Jan actief in het verzet. Nadat hij vanwege zijn functie wordt gestationeerd in Groningen, sluit hij zich daar aan bij verzetsgroep De Groot.

Op 4 december 1944 wordt hij in Groningen gearresteerd tijdens een overval op firma Swarte in de Heerstraat en gevangen gezet in het beruchte Scholtenshuis, in gebruik als Huis van Bewaring en hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD).

Anderhalve week eerder, op 23 november, heeft het verzet een aanslag gepleegd op een stoomtram onder weg van Drachten naar Groningen, bij het plaatsje Trimunt in de gemeente Marum. De machinist en het trampersoneel waren allen Duitsers, aangezien het Nederlandse personeel was ondergedoken of in kader van de Arbeitseinsatz in Duitsland zat. De tram werd gebruikt voor het vervoer van dwangarbeiders en daar wilde het verzet in Drachten een einde aan maken door de koppelingsplaten los te schroeven en te verschuiven, zodat de tram ontspoorde. Zonder dat er dodelijke slachtoffers vallen, slaagt de aanslag, maar de gevolgen blijven niet lang uit.

Erich Deppner, commandant van de Sicherheitspolizei (Sipo), besluit represailles te nemen door vijf willekeurige arrestanten uit het Scholtenhuis te fusilleren op de plaats van de aanslag. Onder begeleiding van Ernst Knorr, commandant in het Scholtenhuis, twee Nederlandse SS’ers en leden van de Grüne Polizei wordt Jan samen met vier anderen in de voormiddag van 8 december 1944 met de tram naar Marum gebracht. Bij het station worden ze onder schot naar buiten gebracht en gedwongen in marstempo naar de plaats van de aanslag te lopen. Daar worden ze op een rij gezet en doodgeschoten; eerst drie en daarna de andere twee.

Jan is 26 jaar geworden en laat een zwangere weduwe met een kind achter. Hun tweede kind wordt zes maanden later geboren. Jan rust op het Nationaal Ereveld in Loenen. Zijn naam staat tevens vermeld op de veldkei in Marum die de moord op de vijf mannen in herinnering houdt.

Meer
Meer

Steek een kaarsje op

+opsteken
Meer

Reacties

Johan Jentzema zei op 27 september 2019

Dit is mijn oom die ik dus nooit gekend heb. Na lange tijd min of meer uitgevonden wat er gebeurd is. Thuis werd daar nooit over gesproken.

Profile picture for user Frank van Doorn
BHIC Frank van Doorn zei op 27 september 2019

Bedankt voor uw reactie, Johan. Voor het nu is het inderdaad jammer dat er vroeger nauwelijks werd gesproken over de oorlog. In elk geval is zijn verhaal, voor zover het bekend is, nu voor het nageslacht vastgelegd.

Natasja Weijte… zei op 20 oktober 2019

Dit is mijn opa. Mijn moeder is het tweede kind. Er werd niet echt vaak over gepraat, maar ik wist al wel vrij jong hoe het zat. Pas na het overlijden van oma in ‘88 werd het wat makkelijker bespreekbaar en zijn we voor het eerst naar de erebegraafplaats in Loenen gegaan. Ook zijn we een aantal jaar terug naar de gedenkplek in Marum geweest met mijn ouders, mijn zus en onze toen nog 2 jonge dochters.

Profile picture for user Frank van Doorn
BHIC Frank van Doorn zei op 21 oktober 2019

Dag Natasja, bedankt voor je bericht. Dat moet heel indrukwekkend zijn geweest, om zijn graf in Loenen te bezoeken. Of de gedenkplaats in Marum, wetende wat daar is gebeurd.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

*Deze velden zijn niet verplicht en worden ook niet zichtbaar op deze website. Wij gaan vertrouwelijk om met uw e-mailadres en telefoonnummer.