J.G. Jentzema (bron: Oorlogsgravenstichting)

Jan Jentzema

1918 - 1944

Jan wordt geboren op 4 juli 1918 in het Javaanse Tjimahi en woont tijdens de Duitse bezetting in Tilburg, waar hij op 5 mei 1943 trouwt met Maria Graauwmans. Als lid van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers, de Raad van Verzet en verspreider van het communistische illegale blad De Vonk is Jan actief in het verzet. Nadat hij vanwege zijn functie wordt gestationeerd in Groningen, sluit hij zich daar aan bij verzetsgroep De Groot.

Op 4 december 1944 wordt hij in Groningen gearresteerd tijdens een overval op firma Swarte in de Heerstraat en gevangen gezet in het beruchte Scholtenshuis, in gebruik als Huis van Bewaring en hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD).

Anderhalve week eerder, op 23 november, heeft het verzet een aanslag gepleegd op een stoomtram onder weg van Drachten naar Groningen, bij het plaatsje Trimunt in de gemeente Marum. De machinist en het trampersoneel waren allen Duitsers, aangezien het Nederlandse personeel was ondergedoken of in kader van de Arbeitseinsatz in Duitsland zat. De tram werd gebruikt voor het vervoer van dwangarbeiders en daar wilde het verzet in Drachten een einde aan maken door de koppelingsplaten los te schroeven en te verschuiven, zodat de tram ontspoorde. Zonder dat er dodelijke slachtoffers vallen, slaagt de aanslag, maar de gevolgen blijven niet lang uit.

Erich Deppner, commandant van de Sicherheitspolizei (Sipo), besluit represailles te nemen door vijf willekeurige arrestanten uit het Scholtenhuis te fusilleren op de plaats van de aanslag. Onder begeleiding van Ernst Knorr, commandant in het Scholtenhuis, twee Nederlandse SS’ers en leden van de Grüne Polizei wordt Jan samen met vier anderen in de voormiddag van 8 december 1944 met de tram naar Marum gebracht. Bij het station worden ze onder schot naar buiten gebracht en gedwongen in marstempo naar de plaats van de aanslag te lopen. Daar worden ze op een rij gezet en doodgeschoten; eerst drie en daarna de andere twee.

Jan is 26 jaar geworden en laat een zwangere weduwe achter, wiens eerste kind al overleden was. Hun tweede kind wordt drie maanden later geboren. Jan rust op het Nationaal Ereveld in Loenen. Zijn naam staat tevens vermeld op de veldkei in Marum die de moord op de vijf mannen in herinnering houdt.

Meer
Meer

Steek een kaarsje op

+opsteken
Meer

Reacties

Johan Jentzema zei op 27 september 2019

Dit is mijn oom die ik dus nooit gekend heb. Na lange tijd min of meer uitgevonden wat er gebeurd is. Thuis werd daar nooit over gesproken.

Profile picture for user Frank van Doorn
BHIC Frank van Doorn zei op 27 september 2019

Bedankt voor uw reactie, Johan. Voor het nu is het inderdaad jammer dat er vroeger nauwelijks werd gesproken over de oorlog. In elk geval is zijn verhaal, voor zover het bekend is, nu voor het nageslacht vastgelegd.

Natasja Weijte… zei op 20 oktober 2019

Dit is mijn opa. Mijn moeder is het tweede kind. Er werd niet echt vaak over gepraat, maar ik wist al wel vrij jong hoe het zat. Pas na het overlijden van oma in ‘88 werd het wat makkelijker bespreekbaar en zijn we voor het eerst naar de erebegraafplaats in Loenen gegaan. Ook zijn we een aantal jaar terug naar de gedenkplek in Marum geweest met mijn ouders, mijn zus en onze toen nog 2 jonge dochters.

Profile picture for user Frank van Doorn
BHIC Frank van Doorn zei op 21 oktober 2019

Dag Natasja, bedankt voor je bericht. Dat moet heel indrukwekkend zijn geweest, om zijn graf in Loenen te bezoeken. Of de gedenkplaats in Marum, wetende wat daar is gebeurd.

Frank Huizinga zei op 2 mei 2020

Uw oom en opa is op hetzelfde moment gefusilleerd in Marum en behoorden tot dezelfde verzetsgroep als het broertje van mijn oma (en de oom van mijn vader): Albert van der Grijspaarde. Ik heb hierover op Facebook het volgende geschreven: https://www.facebook.com/frank.huizinga.1

Profile picture for user Mariët Bruggeman
BHIC Mariët Bruggeman zei op 4 mei 2020

Bedankt voor je linkje Frank, ik kan het op je facebookpagina niet terugvinden. Kun je me misschien nog een specifiekere link toesturen?

Natasja zei op 4 mei 2020

Ik het helaas ook niet terugvinden.

Ger Jentzema zei op 16 juni 2020

Dag Natasja,
Ik heb nog een olieverfschilderij van je opa, mijn oom. Als je het graag in jullie familie wilt hebben, hoor ik het graag. Met vriendelijke groeten, Ger

Natasja zei op 16 juni 2020

Oh dat zou ik echt geweldig vinden. Leuke verrassing voor mijn moeder!!

Ger Jentzema zei op 17 juni 2020

Dag Natasja,
Laat maar weten hoe je e.e.a wilt regelen.
Mvg, Ger

Profile picture for user Mariët Bruggeman
BHIC Mariët Bruggeman zei op 17 juni 2020

Wat mooi Ger, met jullie beider toestemming kan ik de jullie mailadressen naar jullie opsturen. Ik hoor het dan ook graag van jullie.

 

Natasja zei op 17 juni 2020

Heel graag!!!!

Ger Jentzema zei op 17 juni 2020

Mailadressen uitwisselen is geen probleem.

Profile picture for user Mariët Bruggeman
BHIC Mariët Bruggeman zei op 17 juni 2020

Dan ga ik dat meteen voor jullie doen!

Veel succes

Natasja zei op 17 juni 2020

Er staan 2 foutjes in het bovenstaand stuk. Hun eerste kind(Gerrie)was al overleden, toen opa gefusilleerd werd. En mijn moeder werd niet 6 maanden, maar 3 maanden later geboren.

Profile picture for user Mariët Bruggeman
BHIC Mariët Bruggeman zei op 18 juni 2020

Bedankt Natasja, voor deze correcties. Ik heb ze meteen verwerkt in het verhaal over je opa.

Ger Jentzema zei op 18 juni 2020

Ik word steeds benieuwder naar de overval op de firma Swarte. Kan tot nu toe er niets over gevonden krijgen.

Natasja zei op 18 juni 2020

Hoe Ger,

Mijn moeder heeft een boek met cd over het Scholtenhuis waarin er wel wat info staat. Dat mag je wel lenen. Zal ik binnenkort wel langsbrengen.

Ger Jentzema zei op 18 juni 2020

Spreken binnenkort wel iets af. We zijn nu een stuk bekender.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.

*Deze velden zijn niet verplicht en worden ook niet zichtbaar op deze website. Wij gaan vertrouwelijk om met uw e-mailadres en telefoonnummer.