Martien wordt geboren op 17 februari 1923 in Oirschot, waar hij timmerman is. Tijdens de Duitse bezetting wordt hij opgeroepen voor de Arbeitseinsatz, de verplichte tewerkstelling in Duitsland, maar hij weigert daar gehoor aan te geven en duikt onder op een boerderij in Oirschot. Daar wordt ook Jac. Tops, verzetspleger en onderduiker uit Zeelst opgevangen.
In de nacht van 28 op 29 augustus 1944 houden de Duitsers een razzia op een aantal boerderijen, op zoek als ze zijn naar verzetsstrijders. Martien wordt dan samen met Jac. en enkele andere onderduikers gearresteerd en naar kamp Amersfoort gebracht. Op 10 september 1944 volgt zijn deportatie naar concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg. Vervolgens wordt Martien doorgezonden naar het buitenkamp Husum-Schwesing in Sleeswijk-Holstein, waar hij als dwangarbeider aan het werk wordt gezet bij de aanleg van de Friesenwall, een geplande fortificatie langs de Duitse kust die een eventuele geallieerde invasie vanaf de Noordzee moet afslaan. De gevangenen graven er metersdiepe tankgrachten in drassige velden, waar het vooral in het najaar ijzig koud is. De rantsoenen bestaan uit waterige soep, opgediend in een roestige bak en een stuk beschimmeld brood. Met drieën tegelijk slapen de gevangenen op smerige eenpersoonsbritsen. Behalve aan infecties en besmettelijk ziektes staan de gevangenen ook bloot aan de terreur van de kampbewakers. Veel gevangenen lijden aan open wonden en dysenterie.
In de korte tijd dat het kamp heeft bestaan, zouden 300 van de 2500 gevangenen door mishandeling, ondervoeding en uitputting om het leven komen. Ook voor Martien worden de ontberingen uiteindelijk te veel. Hij bezwijkt op 1 december 1944 in Husum-Schwesing op 21-jarige leeftijd.
Door de snel veranderende militaire omstandigheden eind 1944 blijkt het werk bovendien volkomen zinloos. Het concept van de Friesenwall is achterhaald geraakt, en de overlevenden teruggevoerd naar Neuengamme.
Reacties
Ik woon in het huis waas M. Schoemakers ondergedoken was en opgepakt, het was bij mijn opa Peer Franken. Hij verbleef in de schuur hoek Polsdonken- Priemsteeg.
Bedankt voor het delen, Hanneke. Heel mooi om te weten dat die kennis niet verloren is gegaan.
Bedankt voor je reactie Hanneke. Belangrijk is dat zowel Martien, Jac en de onbekende parachutist niet vergeten worden.
Mijn oom Jac Tops, verbleef met Martien Schoenmakers en een Engelse parachutist in de schuur op Polsdonken, toen de Duitsers kort voor het einde van de oorlog werden opgepakt. Mijn ook was Timmerman en verzetstrijder. Samet Martien werden zij getransporteerd naar concentratiekamp Neuengamme. Jac werd geboren in Zeelst op 12 mei 1926. Hij kwam na de oorlog terug naar Amersfoort waar hij door mijn vader Harrie Tops en zijn zus An Tops werd opgehaald, hij was ondervoed en had tbc. Hij was te zwak om dit te overleven. Op 24 juli 1945 overleed hij in Eersel waar hij ondergebracht was bij zusters om te herstellen.
Hij ligt begraven op de oorlog begraafplaats in Loenen.
Reactie toevoegen